A cura


“A reputación de Kiyoshi Kurosawa como director de cinema de terror débese principalmente ao filme A cura (Kyūa, 1997). Este filme axudou a establecer o seu nome a nivel internacional, ao tomar parte en numerosos festivais en todo o mundo e consolidar a percepción que se ten de Kurosawa como un cineasta interesado na alegoría como modo narrativo e temáticas como a descomposición social e os límites do ego individual como construción coherente (…).

A cura destaca desde este punto de vista pola visión que nos ofrece dun pobo en estado de extrema fraxilidade. (…) N’ A cura -título que resulta ambiguo, opaco- a identidade persoal non é nunca un concepto estable ou unitario; é un concepto amorfo, esquivo e efémero, con homes e mulleres normais que se comportan ao longo do filme de maneiras que parecen totalmente alleas a como parecen ser. Mais iso é así? Un psicanalista que axuda o protagonista di nun momento do filme que a través da hipnose un non pode inducir a outra persoa a actuar contra as súas crenzas ou valores morais, que non poder ser persuadidos de cometer un crime se iso non estaba orixinalmente na súa natureza. O que fai xurdir a cuestión de ata que punto son as vítimas os verdadeiros perpetradores deses crimes horrendos. Ata que punto é unha persoa calquera capaz de cometer asasinato ou doutros actos que van contra a moralidade “normal” e a lei e a orde?”.

[Tirado de “A cura e o cinema de terror xaponés” por Adam Bingham en Contemporary Japanese Cinema since Hana-bi. Edinburgh University Press, 2015, pp. 91-94].

Mércores 1 de novembro ás 21:30 no Pichel
A cura
(キュア [Kyua], Kiyoshi Kurosawa, Xapón, 1997, 111′, VOSG)

Novembro 2017


[Cartaz de Edita R. Oca]

Mércores 1 de novembro ás 21:30 no Pichel
A cura
(キュア [Kyua], Kiyoshi Kurosawa, Xapón, 1997, 111′, VOSG)

Mércores 8 de novembro ás 21:30 no Pichel
Os nenos lobo Ame e Yuki 
(おおかみこどもの雨と雪 [Ōkami Kodomo no Ame to Yuki], Mamoru Hosoda, Xapón, 2012, 117′, VOSG)

Mércores 15 de novembro ás 21:30 no Pichel
O home no cadro 
(Человек в рамке [Chelovek v ramke], Fyodor Khitruk, Unión Soviética, 1966, 10′, VOSG)
As plumas da grúa
(Журавлиные перья [Zhuravlinye perya], Ideya Garanina, Unión Soviética, 1977, 10′, VO)
A harmónica de cristal
(Стеклянная гармоника [Steklyannaya garmonika], Andrey Khrzhanovskiy, Unión Soviética, 1968, 19′, VOSG)
Conto de contos
(Сказка сказок [Skazka skazok], Yuriy Norshteyn, Unión Soviética, 1979, 29′, VOSG)

Mércores 22 de novembro ás 21:30 no Pichel
Roma, cidade aberta 
(Roma, città aperta, Roberto Rossellini, Italia,1945, 103′, VOSG)
Xornadas contra a represión. En colaboración con A Gentalha do Pichel, CSOA Escarnio e maldizer e CSA do Sar

Mércores 29 de novembro ás 21:30 no Pichel
Praza Euner
(As Utópicas, Virxinia Polke e David Castro, 2017)
Coa presenza das directoras

■ Preme na imaxe para descargar o cartaz en pdf

Bambule


“Foron uns anos decisivos nos que as outras mozas deixaron a casa dos pais, coñeceron outra xente efixeron contactos noutras partes, mentres elas estaban no correccional, onde é imposible que amizades que duren nin cos educadores nin coas colegas. Un correccional quere dicir cambiar de fogar, separarse dos amigos de sempre, coñecer outros novos dos que logo tamén te separas. Amigos-separación, separación-amigos. Os psicólogos din que esa inseguridade e falta de fogar incapacitan ao individuo para as relacións cos demais. O correccional é a imposibilidade total de chegar a uns lazos sólidos e que duren. As mozas do correccional non receben instrución algunha. Traballan na lavandaría, pasan o ferro, na cociña, xardín e cosendo por vinte céntimos de marco por hora.

(…) A violencia crea contraviolencia e unha presión vén logo doutra presión de signo contrario. Os actos de rebeldía dentro dos correccionais desenvólvense sempre dunha maneira espontánea e sen organización, sen planificación; así van ao chou a rebelión, oposición, o motín ou a Bambule. A historia de Irene é unha historia de nenos, unha argallada que acaba coa intervención da policía e co “furado”. Todo o que é visto como un abuso no correccional, reflicte xustamente os principios que o rexen e a súa posta en práctica. A adaptación e a disciplina son uns obxectivos primordiais e coa porta pechada todo está permitido”.

[Estractos da introdución ao guión de Bambule escritos por Ulrike Meinhof para a edición alemana de Klaus Wagenbach (Wagenbach, 1970)].

Mércores 25 de outubro ás 21:30 no Pichel
Bambule
(Bambule, Eberhard Itzenplitz, RFA, 1970, 90’, VOSG)

Carta de Siberia


carta de siberia chris marker

Como presentar Lettre de Sibérie?

En primeiro lugar como o que non é, constatando que non se asemella en absoluto a ningún filme de tipo (de “tema”) documental dos que ata o momento temos visto. Pero agora hai que intentar dicir o que si é. Simple e obxectivamente este filme é a reportaxe cinematográfica dun francés que ten o privilexio de visitar Siberia con total liberdade, seguindo un itinerario de varios miles de quilómetros. A pesar de que xa se viron, desde hai tres anos, algunhas reportaxes filmadas por viaxeiros franceses en Rusia, Lettre de Sibérie tampouco se asemella a ningunha delas. Para intentar captar de forma máis precisa a súa natureza, proporei esta definición aproximada: Lettre de Sibérie é un ensaio en forma de reportaxe cinematográfica sobre a realidade siberiana do pasado e do presente. Ou mellor aínda, adaptando a fórmula que Vigo aplicaba a À propos de Nice (A propósito de Niza, 1930), “un punto de vista documentado”, direi que é un ensaio documentado polo filme. A palabra que importa aquí é “ensaio”, entendida no mesmo sentido que na literatura: un ensaio á vez histórico e político, mais escrito por un poeta.

[Texto tirado de Lettre de Sibérie André Bazin / Chris Marker por André Bazin tirado de France-Observateur, 30 de outubro de 1958].

Mércores 18 de outubro ás 21:30 no Pichel
25 de outubro, o primeiro día
(25е- первый день [25e- pervyy den], Yuriy Norshteyn / Arkadiy Tyurin, URSS, 1968, 8′, VOSG)
Carta de Siberia
(Lettre de Sibérie, Chris Marker, Francia, 1958, 57′, VOSG)

Turksib


Turksib Viktor Turin

Turksib é mellor que Potemkin e que San Petersburgo porque o director escolleu un tema máis exaltador. Móstranos homes e mulleres, unha nación lanzándose coa plenitude do vello espírito revolucionario a unha revolta contructiva contra o ermo. É un filme da civilización humana contra a brutalidade da natureza inhóspita, e está feito sen malgastar nin un centímetro de celuloide.”

[Tirado de W.H.M.: “‘Turksib’: A Russian Masterpiece Passed by the British Censor”, The Bioscope, March 12, 1930, p. 27].

Mércores 11 de outubro ás 21:30 no Pichel
Cinema-Verdade 21o: Lenin
(Кино-Правда 21ая: Ленинская [Kino-Pravda 21aia: Leninskaia], Dziga Vertov, URSS, 1925, 23′, VOSG)
Turksib
(Турксиб [Turksib], Viktor Turin, URSS, 1929, 77′, VOSG)

Arrabaldes


arrabaldes boris barnet Okraina

“Situada nunha aldea rusa durante a I Guerra Mundial, Arrabaldes é o primeiro filme sonoro de Barnet, e como noutros talkies primitivos –Ivan (Ивaн, 1932) de Alexander Dovzhenko, O Desertor (Дезертир, 1933) de Vsevolod Pudvkin, Entusiasmo (Энтузиазм, 1930) de Dziga Vertov- a estilizada banda de son é moi creativa e orixinal. Dentro dos primeiros minutos os hurras aparecen sincronizados cos estoupidos de vapor dunha locomotora, o son dunha habitación chea de zapateiros machacando nas caixas rexistradoras como se fose música electrónica, e mesmo hai un cabalo que fala brevemente, un tropo que é facilmente asociable cos filmes silentes de Dovzhenko.

O son en Arrabaldes ten o efecto curioso, primario, de redefinir o silencio, como se nunca o tivésemos experimentado antes, unha virtude que é especialmente rechamante en relación cos filmes actuais, nos cales calquera tipo de silencio é unha rareza. Puntuando os longos tramos de silencio con chíos e pitidos, e máis adiante sons de explosións, Barnet conciencia os nosos oídos ao tempo que os nosos nervios, e raramente permite que sexa o diálogo o que conduza a historia. Non hai nada intelectual ou prominentemente formal na súa decisión de outorgarlle ao son e a imaxe a mesma importancia. Este é un filme volátil cheo de emocións crúas, e tal e como o formulou unha vez o historiador do cinema Soviético Jay Leyda: “non podes estar seguro de se a seguinte escena será divertida ou patética, amable ou violenta”.

[Tirado de “Destellos dunha estraña ave (sobre Boris Barnet)”, por Jonathan Rosebaum publicado o 6 de febreiro de 2004 en Chicago Reader].

Mércores 4 de outubro ás 21:30 no Pichel
Arrabaldes
(Окраина [Okraina], Boris Barnet, URSS, 1933, 98′, VOSG)

Outubro 2017


 

[Cartaz de Edita R. Oca]

PROGRAMACIÓN

Mércores 4 de outubro ás 21:30 no Pichel
Arrabaldes
(Окраина [Okraina], Boris Barnet, URSS, 1933, 98′, VOSG)

Mércores 11 de outubro ás 21:30 no Pichel
Cinema-Verdade 21o: Lenin
(Кино-Правда 21ая: Ленинская [Kino-Pravda 21aia: Leninskaia], Dziga Vertov, URSS, 1925, 23′, VOSG)
Turksib
(Турксиб [Turksib], Viktor Turin, URSS, 1929, 77′, VOSG)

Mércores 18 de outubro ás 21:30 no Pichel
25 de outubro, o primeiro día
(25е- первый день [25e- pervyy den], Yuriy Norshteyn / Arkadiy Tyurin, URSS, 1968, 8′, VOSG)
Carta de Siberia
(Lettre de Sibérie, Chris Marker, Francia, 1958, 57′, VOSG)

Mércores 25 de outubro ás 21:30 no Pichel
Bambule
(Bambule, Eberhard Itzenplitz, RFA, 1970, 90’, VOSG)

■ Preme na imaxe para descargar o cartaz en pdf

Arde París


“Gustaríame considerar o filme Paris is burning e o que esta película suxire sobre a a produción e xulgamento simultáneos dos suxeitos nunha cultura que parece amañarse sempre e de todos os xeitos para aniquilar o “anómalo”, o “anticonvencional” (queer) pero que con todo produce espazos ocasionais nos que poden parodiarse, reelaborarse e resignificarse esas normas aniquiladoras, eses ideais mortíferos de xénero e raza. Nese filme hai desafío e afirmación, afinidade e gloria, mais tamén unha especie de reiteración de normas que non se poden chamar subversivas, que conducen á morte de Venus Xtravaganza, transexual non operada, travesti, prostituta e membro da “House of Xtravanganza”; A que chamadas interpelantes responde Venus?, e como interpretarmos a reiteración da lei no seu xeito de responder? Venus, e Paris is Burning de forma máis xeral, chama atención sobre se parodiar as normas dominantes é abondo para desprazalas; realmente, pon sobre a mesa se a desnaturalización do xénero non é vehículo mesmo para re-consolidar as normas hexemónicas”.

[Tirado de “Gender is burning. Questions of appropriation and subversion” por Judith Butler en Bodies that matter. On the discoursive limits of “sex”. London, New York; Routledge, p. 124-133, 1993].

Mércores 27 de setembro ás 21:30 no Pichel
Arde París
(Paris Is Burning, Jennie Livingston, EUA, 1990, 87′, VOSG)
En colaboración co Colectivo Agrocuir da Ulloa

Sesión Gregory Markopoulos


“Sexa como fose, entre as 107 películas proxectadas en Knokke, algunhas delas sen discusión poderían reclamarse como unha chamada á controversia, como esa curiosa Dúas veces home, por outra parte premiada, unha mediometrade en 16mm, pantalla estándar e en Eastmancor realizada por Gregory Markopoulos. En canto ás intencións, o propio autor expón:

«Gustaríame amosar unha nova forma narrativa baseada en frases fílmicas moi breves usadas en grupos para evocar o pensamento a través das imaxes. O que chamo “imaxe do pensamento”, polo tanto, contén cargas tanto psicolóxicas como estéticas. Intensifica e constrúe o tema visual mentres o diálogo e a música son introducidos como elementos de realce».

En canto ao resultado, non deixa de intrigar: tras unha longa pasaxe bastante desconcertante no negro absoluto (o heroe atravesa un túnel), asistimos a un desfile, ou máis ben a unha fervenza de planos dun ritmo irregular pero cuxa reaparición e combinación periódica parece obedecer a unha lei estritamente matemática. Se fose necesario empregar comparacións «físicas» para render contas da impresión producida, viríanme á mente as seguintes palabras: lóstrego, corrente eléctrica, raio, electrocución, recarga, trono, síncope, fulminación, letargo, catalepsia, resurrección.

Deixemos a un lado o tema –unha adaptación da lenda de Hipólito segundo a experiencia moderna– para non considerar máis que o principio, a aposta formal, e apuntemos que Dúas veces home propón (é máis ou menos o que se desprende ao vela por primeira vez) algunhas series de imaxes, cada unha afectada por un coeficiente variable de realidade obxectiva: algunhas parecen estar pechadas, definitivamente construídas, outras semellan máis inestables nos seus contornos e cores, outras son fortemente problemáticas, incluso improbabéis”.

[Tirando de “Una obra y sus márgenes”, por Claude Ollier en Lumière. Publicado orixinalmente en Cahiers du cinéma, nº 153, 1964].

Mércores 20 de setembro ás 21:30 no Pichel
Nadal, EUA
(Christmas, U.S.A., Gregory Markopoulos, EUA, 1949, 13′, VO)
Dúas veces home
(Twice a Man, Gregory Markopoulos, EUA, 1964, 45′, VO)
En colaboración co Colectivo Agrocuir da Ulloa

Curso no CGAC: OS CORPOS DO CINEMA


curso cgac corpos do cinema

Este ano volvemos colaborar coas actividades do Centro Galego de Arte Contemporánea. Neste caso é no curso “Os corpos do cinema” que impartirá o crítico e docente José Manuel López, no que abordará a relación entre as figuras e os espazos no medio audiovisual. A programación analiza como o corpo transita en diferentes contextos cinematográficos, dende unha perspectiva de xénero (comedia, musical, western), pasando por cineastas (Jacques Tati, Michelangelo Antonioni, Béla Tarr, Leos Carax) ou ben dende narrativas e outros espazos (personaxes errantes, a cidade, a estrada, a adolescencia, lugares distópicos).

▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮

O prazo para as inscripcións está aberto dende o 6 de setembro ata o día 17 de outubro. As persoas interesadas en matricularse poden enviar un correo electrónico a cgac.educacion@xunta.gal indicando o seu nome completo, DNI, estudos, área de traballo ou interese, un enderezo de correo electrónico e un teléfono de contacto. Cando a solicitude sexa aceptada ás persoas inscritas recibirán a información precisa para realizar o pago.

A matrícula ordinaria é de 80€. O prezo para socias e socios do Cineclube de Compostela é de 65€.

▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮▮