Demasiado cedo/Demasiado tarde


Trop tôt/Trop tard, Jean-Marie Straub e Danièle Huillet

“En xuño de 1980, Straub e Huillet foron filmar o campo francés durante quince días. Víuselles en lugares tan improbables como Tréogan, Mottreff, Marbeuf ou Harville. Víuselles rondar preto das grandes cidades: Lyon, Rennes. A súa idea, a que preside a execución deste opus 12 da súa obra (xa vinte anos de cine!) era filmar tal como son na actualidade certo número de lugares citados nunha carta enviada por Engels ao futuro renegado Kautsky. En dita carta (lida, en off, por Danièle Huillet), Engels describe, baseándose en cifras, a miseria do campo en vésperas da Revolución Francesa. Os lugares, que duda cabe, cambiaron. En primeiro lugar, están desertos. O campo francés, di Straub, ten “un aspecto de ciencia-ficción, de planeta abandonado”. Vívese alí, quizais, pero non se habita. Os campos, os camiños, os cercos, as cortinas de árbores, son rastros de actividade humana, pero os actores son os paxaros, algúns coches, rumores, o vento.

En maio de 1981, Straub e Huillet están en Exipto, filman outras paisaxes. O seu guía, esta vez, non é Engels, senón un marxista máis recente, autor do libro xa famoso As loitas de clase en Exipto: Mahmoud Hussein. De novo en off, a voz dun intelectual árabe di en francés (pero con acento) a resistencia labrega á ocupación inglesa e isto ata a revolución “pequeno-burguesa” de Neguib en 1952. Unha vez máis, os campesiños rebélanse demasiado cedo, e chegan demasiado tarde cando se trata de acceder ao poder. Este latido obsesivo é o “contido” do filme. Dáse dende un comezo, como se fóra un motivo musical: “que aquí coma sempre, os burgueses foron demasiado cobardes para apoiar os seus propios intereses / que dende a Bastilla a plebe tivo que facer todo o traballo.” (Engels)

O filme é entón un díptico. Un, Francia. Dous, Exipto. Sen actores, mesmo sen personaxes sequera, e sobre todo, sen extras. Se hai un actor en Demasiado cedo, demasiado tarde, é a paisaxe. Este actor ten un texto: a Historia (os campesiños que resisten, a terra que permanece). O seu talento é variable: a nube que pasa, unha repentina bandada de paxaros, un grupo de árbores mecidos polo vento, un claro no ceo, de todo isto está feito o xogo actoral da paisaxe. Había moito que xa non viamos algo así. Dende o mundo, exactamente.

[Fragmento tirado de “Cinemeteoroloxía”, por Serge Daney en LIBERATION, 20-21 de febreiro de 1982].

Mércores 4 de maio ás 21:30 no Pichel
Demasiado cedo/Demasiado tarde
(Trop tôt/Trop tard, Jean-Marie Straub e Danièle Huillet, Francia-Exipto, 1982, 100’, VOSG)

Maio 2016


cartaz maio

MAIO 2016

Mércores 4 de maio ás 21:30 no Pichel
Demasiado cedo/Demasiado tarde
(Trop tôt/Trop tard, Jean-Marie Straub e Danièle Huillet, Francia-Exipto, 1982, 100’, VOSG)

Mércores 11 de maio ás 21:30 no Pichel
Vida cotiá nunha aldea siria
(الحياة اليومية في قرية سوري[Al hayatt al yawmiyah fi quariah suriyah], Omar Amiralay, Siria, 1974, 83′, VOSG)

Mércores 18 de maio ás 21:30 no Pichel
Cobra Mist
(Cobra Mist, Emily Richardson, Reino Unido, 2008, 6′, VO)
Leccións de escuridade
(Lektionen in Finsternis, Werner Herzog, Alemaña-Francia-Reino Unido, 1992, 50′, VOSG)

Mércores 25 de maio ás 21:30 no Pichel
Walsed
(Walsed, Alberte Pagán, Galiza, 2014, 4′, VO)
Frank
(Frank, Alberte Pagán, Galiza, 2015, 65′, VO)
Estrea. Coa presenza do director.

■ Preme na imaxe para descargar o cartaz en pdf

O cercado


l'enclos

O cercado vira para min, desde as súas primeiras imaxes, a trascendencia misteriosa dun documental rodado no corazón mesmo do odio por algún trasno. Sorpréndenos, pois, que un aparello poida rexistrar as probas dun crime sen que os criminais se decaten e o destrúan. (…) O cercado dá testemuño do mesmo xeito que Noite e néboa, o filme de Alain Resnais. Dá testemuño cunha forza irresistible. (…) Agárranos polos cabezóns. Lánzanos cara a cara con esa cabeza da Medusa pola cal o noso valor ten que deixarse petrificar e convencer”.

[Fragmento extraído de Les Lettres Françaises, de Jean Cocteau nº 866, 9-15, marzo, 1961].

Mércores 27 de abril ás 21:30 no Pichel
O cercado
(L’enclos, Armand Gatti, Francia-Iugoslavia, 1961, 99’, VOSG)

One Way Boogie Woogie / 27 anos despois


One Way Boogie Woogie / 27 anos despois

“James Benning é un deses cineastas que se redescubriron a si mesmos como «un ser perceptivo no espazo», como sinalou Nils Plath. Nos anos 70 os seus principais referentes estéticos eran Andy Warhol, Michael Snow e Hollis Frampton, se ben o seu traballo evolucionou máis tarde nunha “posta-en-paisaxe” moi influída polo Land Art. Como moitos dos filmes de paisaxe, o traballo de Benning está baseado na elección do encadre axeitado, dentro do cal introduce “elementos de intriga argumental, a través de accións marxinais, e especialmente mediante a superposición da banda de son”. Os planos resultantes establecen un xogo constante co espazo fóra de campo mentres amosan unha iconografía recorrente composta de «grupos de vacas, trens que pasan, chemineas botando fume, terras de cultivo sendo aradas, carteleiras, balazos, pozos de petróleo (e) carreteiras». Onde sexa que Benning estea, consegue transmitir o sentido do espazo alongando a duración de cada toma: segundo el, «o lugar é sempre unha función do tempo, así que un ten que sentar e mirar e escoitar ao longo dun período de tempo para acadar a sensación dese lugar e ver como ese lugar pode ser representado». A duración é logo o factor clave para «darche tempo de pensar na imaxe mentres a contemplas (porque) a maneira na que pensas sobre a imaxe cambiará ao longo da súa duración». De feito, mirando e escoitando os filmes de Benning, estes poden lerse en termos políticos e históricos a un tempo, tal e como Julie Ann suxeriu: «O traballo de Benning é tanto un rexistro da súa consciencia no tempo e no espazo, e polo tanto da memoria e a forma en que el incorpora en si mesmo o tempo e o espazo, xa que este se preocupa da sociedade, a raza, a historia, a paisaxe, o Medio Oeste, o Oeste dos EUA e todos os Estados Unidos»”.

[Fragmento do libro Documenting Cityscapes. Urban Change in Contemporary Non-Fiction Film, por Iván Villarmea]

Mércores 20 de abril ás 21:30 no Pichel
One Way Boogie Woogie / 27 anos despois
(One Way Boogie Woogie / 27 Years Later, James Benning, EUA, 2005, 121’, VO)
Presentación do libro Documenting Cityscapes. Urban Change in Contemporary Non-Fiction Film
Coa presenza do autor Iván Villarmea

Que foi, Tiger Lily?, unha historia de espionaxe e ensalada de ovo


Que foi, Tiger Lily?

“A marabillosa sorpresa de Que foi, Tiger Lily? – un modesto exercicio de explotation que anticipa a carreira como director de Woody Allen, e á que inexplicabelmente lle levou toda unha década chegar á súa estrea en Inglaterra – é todo o percorrido que se lle saca ao que podería parecer unha idea inicial moi limitada; no puro ámbito da risa, seica é o filme máis consistentemente hilarante dos que Allen leva feito até o momento. Indubidabelmente un factor crucial do seu éxito deriva da desprexuizada maneira nas cales os cineastas americanos levan a cabo as súas estratexias principais. A diferencia dos debuxos animados norteamericanos e a súa dubidosa práctica de perpetuar os estereotipos racistas de Amos e Andy atribuíndo voces similares a caracteres animais, esta comedia lixeira de 1966 evita as posibilidades chauvinistas inherentes nun proceso inverso de dobraxe de escenas de actuación con actores xaponeses mediante voces americanas – moitas delas evocadoras dos animais dos debuxos animados – polo feito de utilizar un material orixinal que, por si só, xa cheira a parodia do cinema Americano, e tendo o coidado de lembrarlle á audiencia o que se está a facer en cada momento do traxecto.

De feito, sen resultar demasiado solemne, un podería propor este filme como unha demostración exemplar da clase de cousas que imaxe e son poden facer a unha polo outro, un principio que resulta como fundamento de moitos dos mellores gags (…). Cun espírito frenético digno dos mellores Tex Avery e Frank Tashlin, o poeta alardea da súa frustración sexual, un inxenuo envolto nunha toalla solicítalle ao heroe que «nomee a tres presidentes», e máis adiante oirémolo farfullando como un Jerry Lewis retardado mentres mira a outro polo ollo dunha pechadura.

Varias das súas pelexas de artes marciais están puntuadas por insultos como «Vaca romana! Serpe rusa! Mosca española! Can espartano! Toffe turco!», e pouco despois remárcalle a un vilán aquilo de «Dous Wongs non fan un branco», e escóitase a un taberneiro demente coa voz dun esmagado Peter Lorre arremetendo a cantar un gospel. E a pesar dalgúns insertos americanos algo obvios para acomodar mensaxes escritas e as varias intrusións de Allen ou os Lovin’ Spoonful, e evidentes re-mesturas e acomodos da narración orixinal, un experimenta o filme principalmente como unha forma enxeñosa de contrapunto pola cal a banda sonora non só ofrece meros chistes verbais, se non que virtualmente prepara o terreo para outros gags visuais, suxerindo unha auténtica colaboración (máis que unha traizón) das sinerxías do filme orixinal. E, en contraste coas mellores partes de Bananas, Todo o que sempre quixo saber sobre sexo, e O Durmilón – que tenden a poñer sobre a mesa notables ideas visuais e/ou narrativas para logo non saber o que facer con elas – o ritmo vivaz deste esforzo máis temperán suxire que Allen ben podería utilizar colaboradores laboriosos como Hideo Ando ou Senkichi Taniguchi nos seus futuros filmes”.

[Fragmento dunha crítica de What’s Up, Tiger Lily?, por Jonathan Rosenbaum]

Sábado 16 de abril a partir das 19: 30h no Pichel
FESTA DO 15º ANIVERSARIO DO CINECLUBE DE COMPOSTELA

19.30 | Proxeccións
Que foi, Tiger Lily?

(What’s Up, Tiger Lily, Woody Allen, EUA, 1966, 80′)

15ª Festa Aniversario


cartelfestacineclube

Sábado 16 de abril a partir das 19: 30h no Pichel
FESTA DO 15º ANIVERSARIO DO CINECLUBE DE COMPOSTELA

19.30 | Proxeccións
Que foi, Tiger Lily?

(What’s Up, Tiger Lily, Woody Allen, EUA, 1966, 80′)

21.30 | Concertos | Entrada: 5 euros

ATRÁS TIGRE
EMILIO JOSÉ E OS INDÍGENAS
NISTRA (DJ SET)

01.00 | Picadiscos
Sesión DJ Chapaev

París perténcenos


París Perténcenos

“En París perténcenos hai dúas cidades: a paisaxe urbana real (os bulevares metropolitanos que vemos dende os tellados) e “a dos anarquistas”, como esboza o guión de Phénix, máxica e subterránea, onde os espazos están conectados ou cortados por o soño e teñen lugar os rituais: teatro, complot, hipnose, ilusionismo. Dúas cidades que ao fin e ao cabo se opoñen e se complementan, pois como sinalaba Rivette, o itinerario facultativo (acorralamentos, calellóns sin saída) fan do territorio urbano un espazo tan imaxinario e irreal como o do mental ou o do soño. Esa oposición atópase tamén establecida entre o convento e o mundo exterior en La Religieuse, ou cando o grupo de Lili emerxe á superficie, á luz, ao mundo dos vivos dende as sombras do teatro en Out 1. As pontes de París, L’Odeón, L’École des Beaux-Arts, as chairas de Lorrain, o Lion de Belfort na Place Denfert-Rochereau, son os percorridos que Rivette sitúa no seu mapa de rodaxe e dos que parte de filme en filme. Trátase dunha paisaxe exterior, como apunta Marie-Anne Guerin que funciona como “proxección dun futuro no espazo”, como un “camiño de vida onde podemos ir a todas partes”. Ou, o que é o mesmo, como as pezas de un crebacabezas, ou o terreo enfeitizado e coreografiado cuxas fachadas ameazantes deben conquistar as personaxes mediante os traxectos, xirando arredor do león de pedra en Le pont du nord, ou bailando nos parques en Haut bas fragile. Pero, e a paisaxe interior?

No cine de Rivette hai acuarios, hoteis, invernadoiros, cámaras segretas subterráneas extraídas da pedra, salóns de baile, garaxes, escolas, casinos, castelos, lugares que posúen a súa propia música atmosférica, que determinan por si mesmos a posta en escea como si a crearan eles na soidade da noite. Todos eles forman un conxunto de estancias iluminadas por pedras malditas, escenarios repentinamente clandestinos onde a vida na cidade é a propia historia desta, das súas prazas, dos seus parques ou das estatuas, convertidos todos eles aínda hoxe en personaxes”.

[Fragmento de Escenas de vida paralela: las películas-fantasma de Jacques Rivette por Francisco Algarín Navarro. Ed. Athenaica, 2015, pp. 54-55].

Mércores 13 de abril ás 21:30 no Pichel
París perténcenos
(Paris nous appartient, Jacques Rivette, Francia, 1961, 136′, VOSG)

As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola


 As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola

“O mito de Méliès parece retornar, unha vez máis que será a última, no cinema italiano das orixes.” Así conclúe Luigi Rognoni, musicólogo e autor dun ensaio pioneiro sobre o cinema silente, o relato que fai do filme de Marcel Fabre As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola (1913), escrito co gallo dunha retrospectiva de cinema silente italiano que tivo lugar no Festival de Venecia de 1952. Máis recentemente, Kristin Thompson –na circular de Domitor sobre a conferencia “The Days of Cabiria” (Turín, Outubro 1997)- subliñou a importancia dunha iniciativa que lle permitira apreciar na súa totalidade a gran amplitude do cinema silente italiano, aparte dos estereotipos usuais; e situou a Saturnino Farandola no primeiro posto en importancia dentro das súas numerosas descubertas. Georges Sadoul propuxera xa unha conexión entre as ilustracións de Albert Robida -o autor da novela na que se inspira o Saturnino Farandola de Fabre- e as viaxes imposíbeis de Georges Méliès.

(…)

A novela A moi extraordinaria viaxe de Saturnino Farandola publicouse por entregas entre 1879 e 1890. O resultado é un libro de aventuras extremadamente raro, a medio camiño entre unha homenaxe ás novelas de Verne e unha parodia delas (xa que introduce unha sátira da ideoloxía verniana do progreso industrial e a expansión colonial). Viña equipado cun aparato gráfico extremadamente abondoso, ao que Fabre recorrerá amplamente na súa adaptación cinematográfica particularmente, no uso da esaxeración caricaturesca e na indiferenza respecto dos estándares do naturalismo e a verosimilitude. A relevancia -­e, se cadra, tamén as limitacións- da produción de Ambrosio (que foi un éxito considerábel) pódese ver de maneira máis precisa se miramos con atención a obra da que provén e ao seu autor, Albert Robida”.

[Fragmento extraído de Fantastic Voyages of the Cinematic Imagination. Georges Méliès’s Trip to the Moon, de Matthew Solomon (ed.). New York: State University of New York Press, 2011, p. 183­-200].

Mércores 6 de abril ás 21:30 no Pichel
As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola
(Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola, Marcel Fabre, Italia, 1913, 61’, VOSG)

Abril 2016


Cartaz abril

ABRIL 2016

Mércores 6 de abril ás 21:30 no Pichel
As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola
(Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola, Marcel Fabre, Italia, 1913, 61’, VOSG)

Mércores 13 de abril ás 21:30 no Pichel
París perténcenos
(Paris nous appartient, Jacques Rivette, Francia, 1961, 136′, VOSG)

Mércores 20 de abril ás 21:30 no Pichel
One Way Boogie Woogie / 27 anos despois
(One Way Boogie Woogie / 27 Years Later, James Benning, EUA, 2005, 121’, VO)
Presentación do libro Documenting Cityscapes. Urban Change in Contemporary Non-Fiction Film
Coa presenza do autor Iván Villarmea

Mércores 27 de abril ás 21:30 no Pichel
O cercado
(L’enclos, Armand Gatti, Francia-Iugoslavia, 1961, 99’, VOSG)

Sesión especial de curtas mudas de ciencia ficción musicadas


o home mécanico

“Edgar Allan Poe be pode ser chamado o pai da “cientificción”. Foi el quen realmente deu orixe a este tipo de narración, entretecendo intelixentemente dentro e arredor da historia un fío científico. Jules Verne, nas súas asombrosas aventuras, tamén entretecidas cunha temática científica, viñeron despois. Máis tarde chegou H. G. Wells, cuxas historias científicas, como aquelas sobre precursores, fixéronse famosas e inmortais.

Debe lembrarse que vivimos nun mundo enteiramente novo. Hai douscentos anos, historias deste tipo non eran posibles. A ciencia, a través das suas varias ramas de mecánica, electricidade, astronomía, etc… entran hoxe nas nosas vidas de xeito tan íntimo, e estamos tan inmersos nesa ciencia que nos volvemos propensos a dar por feitos os novos inventos e descubrimentos. Todo o noso modo de vida cambiou co actual progreso, e polo tanto non é en van que moitas situacións fantásticas, imposibles hai 100 anos, sexan hoxe tratadas. É nestas situacións nas que os novos escritores atopan a súa grande inspiración”.

[Fragmento do editorial de Hugo Gernsback en Amazing stories, Vol. I, no 1, abril de 1926].

Mércores 30 de marzo ás 21:30 no Pichel
Sesión de curtametraxes mudas de ciencia ficción
A viaxe a través do imposible (Le Voyage à travers l’impossible, Georges Méliès, Francia, 1904, 20’)
O hotel eléctrico (El hotel eléctrico, Segundo de Chomón, España-Francia, 1908, 7’)
Piratas de 1920 (Pirates of 1920, David Aylott / A.E. Coleby, Reino Unido, 1911, 17’)
O home mecánico (L’uomo Meccanico, Italia, 1921, 26’)
Musicada en directo por Lois Carlín