cineclube de compostela

VidaExtra

«A revolución é un xogo ao que un se entrega polo pracer que entraña. A súa dinámica é a da furia subxectiva de vivir, non a do altruísmo». Case medio século logo, poucas cousas semellan tan afastadas no tempo como a Internacional Situacionista e a súa idea de deconstruír a esquerda. Porén, o actual naufraxio europeo expón máis ca nunca a necesidade de novos xeitos de resistencia perante as estratexias do mal e o seu arrepiante avance. Na súa ópera prima, Ramiro Ledo afronta esa idea de re-enunciar a través da única vía posíbel: a autocrítica. Primeira parte: unha asemblea tras da ocupación do Banco Español de Crédito en Barcelona, as imaxes non existen, só sombras e relampos que, sumados ao amoreamento de eslogans e tomas de palabra, teñen o efecto dunha acta de defunción. Segunda parte: unha sobremesa, os comensais expoñen os seus medos e dúbidas arredor dos indignados, os piquetes, a resistencia, a acción directa… Ambas partes, opostas e indivisíbeis, conforman probabelmente un dos filmes máis incómodos e difíciles do recente cinema español. Non é un filme simpático nin aleccionador, é unha obra implacábel e honesta, propia para tempos feroces.

(Fran Gayo)

Mércores 1 de maio, ás 21.30h no Pichel
VidaExtra
(VidaExtra, Ramiro Ledo Cordeiro, Catalunya, 2013, 96′, VO)
Coa presenza do director

Maio 2013

MAIO 2013

Mércores 1 de maio, ás 21.30h no Pichel
VidaExtra
(VidaExtra, Ramiro Ledo Cordeiro, Catalunya, 2013, 96′, VO)
Coa presenza do director

Mércores 8 de maio, ás 21.30h no Pichel
Reminiscencias dunha viaxe a Lituania
(Reminiscences of a Journey to Lithuania, Jonas Mekas, Reino Unido/RFA, 1972, 88′, VOSG)

Mércores 15 de maio, ás 21.30h no Pichel
A marcha de Sherman
(Sherman’s March, Ross McElwee, EUA, 1986, 157′, VOSG)

Mércores 22 de maio, ás 21.30h no Pichel
Cor can que foxe
(Color perro que huye, Andrés Duque, Estado Español, 2011, 70′, VO)

Mércores 29 de maio, ás 21.30h no Pichel
Virando
Ventana
See the Sea
LimpaParaBrisas
Ponte Quieta
Cielulosas
Corpi in movemento Due
Nueve
8
(Cris Lores, Galiza, 2007-2013, 75′, VO)
Presentada por Alberte Pagán. Coa presenza do director e a música ao vivo de Urro.

■ Preme na imaxe para descargar o cartaz en pdf

Torre Bela

«No dia 23 de Abril de 1975, cinco semanas depois do golpe de 11 de Março e dois dias antes do aniversário da revolução 500 desempregados da região de Manique, no Ribatejo (ex-trabalhadores agrícolas, antigos imigrados que voltaram ao país, reincidentes, bêbedos, prisioneiros políticos libertados), juntam-se num movimento campesino e ocupam as quatro propriedades de Dom Manuel de Bragança, o Duque de Lafões. Antiga propriedade de exploração agrícola, Torre Bela não é mais do que uma imensa reserva de caça alugada aos amigos da família e lugar de encontro da polícia política secreta, a PIDE, com a CIA e os serviços sul-africanos.
Ainda que a ocupação de Torre Bela seja apenas um caso de entre muitos outros a “Comuna de 23 de Abril” distingue-se por duas características:
- Célula de esquerda num tecido de direita: enquanto que a maior parte das ocupações se fizeram no Sul de Portugal (no Alentejo, região de tradição de lutas de operários comunistas), o Ribatejo constituiu sempre uma zona reservada à direita. (Centro de recrutamento do CAP, união de pequenos proprietários de Rio Maior).
- Aliança radical dos conselhos de soldados-camponeses: enquanto que a maior parte das ocupações desembocam em cooperativas do partido comunista e são organizadas por este, os ocupantes expulsaram, desde o início, todos os representantes de partidos políticos, assim como os do Estado representados pelo Instituto para a Reforma Agrária, o IRA, e o Ministério da Agricultura.
Torre Bela tornou-se assim uma excepção quase absoluta de ocupação selvagem e de poder popular, como tal atrairá a cólera do governo provisório.
Ao contrário do último golpe, dessa vez coroado de sucessos do 25 de Abril de 1975, a metade das forças blindadas do Centro vencerá os muros do cerco: a comissão dos trabalhadores será travada.
Na Primavera de 1976 os prisioneiros libertados voltam à comuna. A ocupação é legalizada pouco tempo depois. No Verão de 1976 os ocupantes arroteiam mais de 500 hectares de terra, retomam, formando uma manada com 200 bois, a produção de vinho e de madeira de eucalipto e criam uma escola primária.
Em Março de 1979 a comuna conta com 52 trabalhadores e outro tanto de crianças e velhos.
Mas no Inverno de 1978 depois de uma diligência do Duque de Lafões para obter, junto do Ministério da Agricultura, a anulação da nacionalização e a restituição dos seus bens, uma decisão ministerial pronuncia-se em favor dos antigos proprietários.
Era esperada uma decisão definitiva no mês de Junho de 1979.
De facto, a 2 de Abril, a Guarda Republicana obrigou à evacuação de Torre Bela com unidades blindadas restituindo o castelo ao seu “proprietário legítimo”, Diogo de Bragança, Duque de Lafões.»

(Thomas Harlan)

Mércores 24 de abril, ás 21.30h no Pichel
Torre Bela
(Torre Bela, Thomas Harlan, Portugal, 1975, 81′, VOSG)

Despois das ruínas

«O filme non fai a Historia. Non fabrica unha memoria. Non é a memoria de nada. Non recorre ademáis a ningún arquivo. No é un documento sobre o pasado. Non rememora nin conmemora nada. Shoah non é un monumento. Ponse ben preto e amosa. Filme en presente. No presente. Fai ver algo que está alí e invade. Que nos mira. Shoah non fala dun acontecemento pasado., é un acontecemento para a nosa mirada, aquí, agora. Shoah non é un filme “sobre”, é unha obra que fai da Shoah un acontecemento visíbel no noso presente.»

(fragmento de Gérard Wajcman, O obxecto do século)

Mércores 17 de abril, ás 21.30h no Pichel
Sobibór, 14 de outubro de 1943, 4 da tarde
(Sobibór, 14 octobre 1943, 16 heures, Claude Lanzmann, Francia, 2001, 97′, VOSG)

Lonxe do melodrama histórico

«Eran os anos 60 e o exército de Estados Unidos estaba ‘pacificando’ as terras altas de Vietnam. Eu quixen establecer un paralelismo entre aqueles acontecementos e o que pasar nas nosas propias Terras Altas do Reino Unido dous séculos atrás (sobre todo tendo en conta que o noso coñecemento do que sucedeu despois de Culloden se limitaba basicamente a unha imaxe exótica do «guapo príncipe Charlie» na etiqueta dunha botella de whisky Drambuie). Por outra banda, quería afastarme do uso convencional de actores profesionais nos melodramas históricos, co cómodo afastamento da realidade que iso produce, e utilizar afeccionados (xente corrente) nunha recreación da súa propia historia. Moitas das persoas que no noso filme interpretaban aos compoñente do exército das Terras Altas eran descendentes directos dos que perderon a vida no Páramo de Culloden.»

(Peter Watkins, en QUINTANA, A. (Ed.), Peter Watkins. Historia de una resistencia. Gijón: Festival Internacional de Cine de Gijón, 2004, p. 37)

Mércores 10 de abril, ás 21.30h no Pichel
Culloden
(Culloden, Peter Watkins, Reino Unido, 1964, 69′, VOSG)

Aula de historia

«Lembro un debate logo de ver Aula de historia onde se estableceu un paralelismo entre o filme e O soño eterno de Hawks: a figura do investigador que desenguedella os fíos, atopa a xente, interrógaa. Todo isto para dicir que Hawks, no voso cine, é máis evidente, máis manifesto ca Ford. Concordades?

JMB: Aula de historia é un filme anti-hawksiano. Os movementos con guindastre, que subían e baixaban, foron fragmentados, non tiñan nada a ver con Hawks. Se temos feito un filme hawksiano, ese é Othon. E respecto de se os nosos filmes son fordianos, négome a dicir iso porque o atopo demasiado fachendoso. Deixo iso a cargo de Cimino ou  de Coppola. Eu non quero medirme con Ford.»

(fragmento de «La línea de demarcación (Sobre el cine de John Ford). Entrevista con Jean-Marie Straub y Danièle Huillet«)

Mércores 3 de abril, ás 21.30h no Pichel
Aula de historia
(Geschichtsunterricht, Danièle Huillet / Jean-Marie Straub, RFA, 1972, 88′, VOSG)

Abril 2013

ABRIL 2013: Leccións de Historia

Mércores 3 de abril, ás 21.30h no Pichel
Aula de historia
(Geschichtsunterricht, Danièle Huillet / Jean-Marie Straub, RFA, 1972, 88′, VOSG)

Mércores 10 de abril, ás 21.30h no Pichel
Culloden
(Culloden, Peter Watkins, Reino Unido, 1964, 69′, VOSG)

Mércores 17 de abril, ás 21.30h no Pichel
Sobibór, 14 de outubro de 1943, 4 da tarde
(Sobibór, 14 octobre 1943, 16 heures, Claude Lanzmann, Francia, 2001, 97′, VOSG)

Mércores 24 de abril, ás 21.30h no Pichel
Torre Bela
(Torre Bela, Thomas Harlan, Portugal, 1975, 81′, VOSG)

■ Preme na imaxe para descargar o cartaz en pdf

Aire morto

«[...] Isto é o que fan na televisión: comezan cun primeiro plano. Comezan cun primeiro plano desa bicicleta escangallada arredor dunha árbore, tiran logo para atrás e ves os anacos de cerámica. Despois ves o boneco roto do neno. A continuación, a cámara segue para atrás e velaí está o comentarista, o xornalista: el non está roto. Os seus brazos e pernas non están separados do corpo. Non foi bombardeado. Loce ben [...]. Vostede podería identificarse con el. Está perfectamente. E canto máis elocuentemente expresa os seus sentimentos acerca do que viu nesta vila, ti estás máis con el que cos habitantes da vila. Este movemento cara a atrás da cámara leva entre dez e quince segundos e é o que as cadeas de televisión americanas denominan aire morto. Ben, eu decidín que quería facer un filme sobre eses quince segundos de aire morto.»

(fragmento de entrevista con Peter Davis tirado de Documentary Is Never Neutral)

Mércores 27 de marzo, ás 21.30h no Pichel
Corazóns e mentes
(Hearts and Minds, Peter Davis, EUA, 1974, 112′, VOSG)

If… Coas Asembleas Abertas da USC

Mañá, venres 22 de marzo, achegarémonos á Facultade de Filosofía para colaborar no programa Marzo en loita artellado polas Asembleas Abertas da USC en resposta aos ataques reiterados á universidade pública e á criminalización do estudantado.

O Cineclube de Compostela agradece o convite das Asembleas e proxectará, para a ocasión, If… de Lindsay Anderson, un filme que relata a rebelión dos alumnos dun internado contra o profesorado e a dirección do centro. Será ás 18h na Facultade de Filosofía (Praza de Mazarelos).

Venres 22 de marzo, ás 18h na Facultade de Filosofía
Se…
(If… Lindsay Anderson, Reino Unido, 1968, 111′, VOSG)

A crónica dun pobo en loita

«O paralelo 17 representa o modo de vida dos pobos da provincia de Vinh Linh, situada na liña de demarcación entre Vietnam do Norte e do Sur, en 1967. Ivens e Loridan documentan a vida cotiá baixo as condicións da guerra. Nos dous meses de permanencia na provincia, os cineastas recollen a intensa participación dun pobo na loita pola liberación, na procura dun tempo mellor. Nos túneles subterráneos de Vinh Linh fai falar en primeira persona os campesiños, evitando así caer nunha ollada patética ou conmiserativa. Sucede, daquela, que o pobo ofrece un testemuño firme e sinxelo da súa propia consciencia.

Poucos anos separan Le ciel – La terre (1966) e O paralelo 17 (1968) mais semella ser un abismo. O primeiro segue as reglas do documental tradicional. O segundo resulta, grazas á mediación dos seus autores, máis aberto ao rexistro do real na súa totalidade, iniciándose polos camiños do cinema etnográfico. Sobre a ruptura dun e outro filme declara Ivens “Le ciel – La terre era máis que nada o punto de vista externo sobre o conflito, cunha vontade de mostrar ao mundo os crimes do imperialismo americano, de provocar a toma de conciencia. Pola contra, O paralelo 17 é un filme que vai máis aló, é a crónica dun pobo en loita.»

(Joris Ivens, Silvano Cavatorta e Daniele Maggioni. Firenze : La Nuova Italia, 1979.)

Mércores 20 de marzo, ás 21.30h no Pichel
O paralelo 17: A guerra do pobo
(Le 17e parallèle: La guerre du peuple, Joris Ivens / Marceline Loridane, Francia-Vietnam, 1968, 113′, VOSG)