París perténcenos


París Perténcenos

“En París perténcenos hai dúas cidades: a paisaxe urbana real (os bulevares metropolitanos que vemos dende os tellados) e “a dos anarquistas”, como esboza o guión de Phénix, máxica e subterránea, onde os espazos están conectados ou cortados por o soño e teñen lugar os rituais: teatro, complot, hipnose, ilusionismo. Dúas cidades que ao fin e ao cabo se opoñen e se complementan, pois como sinalaba Rivette, o itinerario facultativo (acorralamentos, calellóns sin saída) fan do territorio urbano un espazo tan imaxinario e irreal como o do mental ou o do soño. Esa oposición atópase tamén establecida entre o convento e o mundo exterior en La Religieuse, ou cando o grupo de Lili emerxe á superficie, á luz, ao mundo dos vivos dende as sombras do teatro en Out 1. As pontes de París, L’Odeón, L’École des Beaux-Arts, as chairas de Lorrain, o Lion de Belfort na Place Denfert-Rochereau, son os percorridos que Rivette sitúa no seu mapa de rodaxe e dos que parte de filme en filme. Trátase dunha paisaxe exterior, como apunta Marie-Anne Guerin que funciona como “proxección dun futuro no espazo”, como un “camiño de vida onde podemos ir a todas partes”. Ou, o que é o mesmo, como as pezas de un crebacabezas, ou o terreo enfeitizado e coreografiado cuxas fachadas ameazantes deben conquistar as personaxes mediante os traxectos, xirando arredor do león de pedra en Le pont du nord, ou bailando nos parques en Haut bas fragile. Pero, e a paisaxe interior?

No cine de Rivette hai acuarios, hoteis, invernadoiros, cámaras segretas subterráneas extraídas da pedra, salóns de baile, garaxes, escolas, casinos, castelos, lugares que posúen a súa propia música atmosférica, que determinan por si mesmos a posta en escea como si a crearan eles na soidade da noite. Todos eles forman un conxunto de estancias iluminadas por pedras malditas, escenarios repentinamente clandestinos onde a vida na cidade é a propia historia desta, das súas prazas, dos seus parques ou das estatuas, convertidos todos eles aínda hoxe en personaxes”.

[Fragmento de Escenas de vida paralela: las películas-fantasma de Jacques Rivette por Francisco Algarín Navarro. Ed. Athenaica, 2015, pp. 54-55].

Mércores 13 de abril ás 21:30 no Pichel
París perténcenos
(Paris nous appartient, Jacques Rivette, Francia, 1961, 136′, VOSG)

As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola


 As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola

“O mito de Méliès parece retornar, unha vez máis que será a última, no cinema italiano das orixes.” Así conclúe Luigi Rognoni, musicólogo e autor dun ensaio pioneiro sobre o cinema silente, o relato que fai do filme de Marcel Fabre As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola (1913), escrito co gallo dunha retrospectiva de cinema silente italiano que tivo lugar no Festival de Venecia de 1952. Máis recentemente, Kristin Thompson –na circular de Domitor sobre a conferencia “The Days of Cabiria” (Turín, Outubro 1997)- subliñou a importancia dunha iniciativa que lle permitira apreciar na súa totalidade a gran amplitude do cinema silente italiano, aparte dos estereotipos usuais; e situou a Saturnino Farandola no primeiro posto en importancia dentro das súas numerosas descubertas. Georges Sadoul propuxera xa unha conexión entre as ilustracións de Albert Robida -o autor da novela na que se inspira o Saturnino Farandola de Fabre- e as viaxes imposíbeis de Georges Méliès.

(…)

A novela A moi extraordinaria viaxe de Saturnino Farandola publicouse por entregas entre 1879 e 1890. O resultado é un libro de aventuras extremadamente raro, a medio camiño entre unha homenaxe ás novelas de Verne e unha parodia delas (xa que introduce unha sátira da ideoloxía verniana do progreso industrial e a expansión colonial). Viña equipado cun aparato gráfico extremadamente abondoso, ao que Fabre recorrerá amplamente na súa adaptación cinematográfica particularmente, no uso da esaxeración caricaturesca e na indiferenza respecto dos estándares do naturalismo e a verosimilitude. A relevancia -­e, se cadra, tamén as limitacións- da produción de Ambrosio (que foi un éxito considerábel) pódese ver de maneira máis precisa se miramos con atención a obra da que provén e ao seu autor, Albert Robida”.

[Fragmento extraído de Fantastic Voyages of the Cinematic Imagination. Georges Méliès’s Trip to the Moon, de Matthew Solomon (ed.). New York: State University of New York Press, 2011, p. 183­-200].

Mércores 6 de abril ás 21:30 no Pichel
As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola
(Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola, Marcel Fabre, Italia, 1913, 61’, VOSG)

Abril 2016


Cartaz abril

ABRIL 2016

Mércores 6 de abril ás 21:30 no Pichel
As aventuras extraordinarísimas de Saturnino Farandola
(Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola, Marcel Fabre, Italia, 1913, 61’, VOSG)

Mércores 13 de abril ás 21:30 no Pichel
París perténcenos
(Paris nous appartient, Jacques Rivette, Francia, 1961, 136′, VOSG)

Mércores 20 de abril ás 21:30 no Pichel
One Way Boogie Woogie / 27 anos despois
(One Way Boogie Woogie / 27 Years Later, James Benning, EUA, 2005, 121’, VO)
Presentación do libro Documenting Cityscapes. Urban Change in Contemporary Non-Fiction Film
Coa presenza do autor Iván Villarmea

Mércores 27 de abril ás 21:30 no Pichel
O cercado
(L’enclos, Armand Gatti, Francia-Iugoslavia, 1961, 99’, VOSG)

Sesión especial de curtas mudas de ciencia ficción musicadas


o home mécanico

“Edgar Allan Poe be pode ser chamado o pai da “cientificción”. Foi el quen realmente deu orixe a este tipo de narración, entretecendo intelixentemente dentro e arredor da historia un fío científico. Jules Verne, nas súas asombrosas aventuras, tamén entretecidas cunha temática científica, viñeron despois. Máis tarde chegou H. G. Wells, cuxas historias científicas, como aquelas sobre precursores, fixéronse famosas e inmortais.

Debe lembrarse que vivimos nun mundo enteiramente novo. Hai douscentos anos, historias deste tipo non eran posibles. A ciencia, a través das suas varias ramas de mecánica, electricidade, astronomía, etc… entran hoxe nas nosas vidas de xeito tan íntimo, e estamos tan inmersos nesa ciencia que nos volvemos propensos a dar por feitos os novos inventos e descubrimentos. Todo o noso modo de vida cambiou co actual progreso, e polo tanto non é en van que moitas situacións fantásticas, imposibles hai 100 anos, sexan hoxe tratadas. É nestas situacións nas que os novos escritores atopan a súa grande inspiración”.

[Fragmento do editorial de Hugo Gernsback en Amazing stories, Vol. I, no 1, abril de 1926].

Mércores 30 de marzo ás 21:30 no Pichel
Sesión de curtametraxes mudas de ciencia ficción
A viaxe a través do imposible (Le Voyage à travers l’impossible, Georges Méliès, Francia, 1904, 20’)
O hotel eléctrico (El hotel eléctrico, Segundo de Chomón, España-Francia, 1908, 7’)
Piratas de 1920 (Pirates of 1920, David Aylott / A.E. Coleby, Reino Unido, 1911, 17’)
O home mecánico (L’uomo Meccanico, Italia, 1921, 26’)
Musicada en directo por Lois Carlín

Cinco


cinco

Five é un filme típico da vangarda, se é que aceptamos esta etiqueda para un filme que foi concebido e feito fóra de toda caste de consideración comercial, cos aspectos máis destacábeis dos filmes amateur, baseado nun tema visíbelmente non comercial e feito ás presas, como se pode ver.

(…)

Todo o que caracteriza ao cinema amateur podémolo ver na posta en escena: fotografía esborrallada e granulada, rostros lívidos (debido ao uso de saturacións no canto de luces de escenario), tomas trávelin movéndose, encadramentos forzados, ángulos estraños, ritmo lento, todo “moi 16 mm”, e unha interpretación case desprovista de vida. Aquí temos, de feito, os defectos que nos impiden tomar a serio os experimentos con 16 ou 35 mm, parafraseando os esaxerados comentarios e puntualizacións de Bach e Vivaldi, nunca remediarán a pobreza de inspiración (case sempre pederasta, psicoanalítica, desproporcionada en relación cos limitados medios de produción).

Mais neste filme, cunha modestia que é mesmo elegante, semella que esa limitación nos medios ela soa podería asegurar o seu éxito, e nós pensamos con certa calma sobre os fallos que esta iniciativa podería ser concebida e feita de acordo coas normas de produción americanas, que tornan mediocres e pretenciosas canto máis tentan escapar dos temas tradicionais que sabe como tratar”.

[Fragmento de François Truffaut tirado de The Early Film Criticism of François Truffaut; Wheeler Wiston Dixon, Indiana University Press, 1993].

Mércores 16 de marzo ás 21:30 no Pichel
Cinco
(Five, Arch Oboler, EUA, 1951, 93’, VOSG)

O home que caeu á terra


O home que caeu á terra

Steve: O feito de que moitas das túas gravacións previas tiveran un motivo de ciencia ficción ou futurista, fixo que escolleras este filme como vehículo?

D. Bowie: Non, non, este non é un… este é a cousa máis afastada posible dun filme de ciencia ficción, realmente. Cando o vexas non pensarás neses termos para nada. Alguén publicou que interpreto a un invasor espacial e iso… [sacudindo a cabeza] iso non é do que trata. En realidade non estou interesado no espazo, sabes, non fai moito por min. Useino nalgunha das cousas que fixen porque crea… é un macrocosmos, unha especie de fondo contra o que colocar as cousas sen atalas a algo demasiado específico.

Steve: Pero o personaxe que interpretas, Thomas Newton, é do espazo exterior.

D. Bowie: Gustaríame que deixaras ese enfoque do espazo. O meu personaxe é… o home en esencia, o home na súa forma pura que foi corrompido ou anulado pola corrupción ao seu redor. Pero nunca se di definitivamente de onde vén, e realmente non importa. Quero dicir, podería vir do fondo do mar, ou doutra dimensión, ou de calquera parte. A cousa importante é o que pasa entre a xente. É unha historia de amor moi triste e tenra que evoluciona ao longo dun gran período de tempo. É a historia dun home que se namora e se volve alcohólico. (Rindo) Non, non é tan simple.

(…)

[Fragmento de “Espazado no deserto” de Steve Shroyer e John Lifflander, publicado orixinariamente en Creem, decembro de 1975].

Mércores 9 de marzo ás 21:30 no Pichel
O home que caeu á terra
(The Man Who Fell To Earth, Nicolas Roeg, Reino Unido, 1976, 139′, VOSG)

Viven


Viven Carpenter

“Hai unha serie de trazos do filme que convén ter en conta, o primeiro deles a ligazón directa que existe co tema clásico de Hollywood da “invasión dos ladróns de corpos”, extraterrestres a vivir entre nós que, invisíbeis ao noso ollar, dirixen as nosas vidas cara o antagonismo de clase, a dominación ideolóxica e a explotación- un ten que ficar impresionado pola realista descrición das miserábeis vidas dos traballadores pobres nos poboados de chabolas. Logo está, por suposto, a encantadoramente naif posta en escena da ideoloxía: a través de lentes crítico-ideolóxicos, vemos directamente o Significado-Amo debaixo da cadea de coñecemento: aprendemos a ver a ditadura NA democracia. Hai, desde logo, un aspecto inxenuo nesta representación, que nos fai lembrar o feito non demasiado coñecido de que, nos anos 60, o líder do Partido Comunista dos EUA, para xustificar o seu fracaso á hora de mobilizar os traballadores, considerou seriamente a idea de que a poboación norteamericana estaba controlada polo uso segredo de drogas distribuídas a través dos sistemas de subministro de aire e auga. Non precisamos de extraterrestres, drogas ocultas ou gases- a FORMA da ideoloxía fai o traballo sen todo iso. É a causa desta forma que a escena descrita antes pon en escena, porén, a nosa realidade diaria. Mira a portada dun xornal: cada título, mesmo (e especialmente) cando pretende simplemente informar, é unha orde implícita. Cando che piden escoller entre democracia liberal e fundamentalismo, non é só que prefiramos obviamente un dos termos- o que é máis importante, a consigna real, é vermos isto como unha alternativa de verdade, ignorando outras opcións”.

[Fragmento tirado de “Negación: a utopía liberal“, de Slavoj Žižek].

Mércores 2 de marzo ás 21:30 no Pichel
Viven
(They Live, John Carpenter, EUA, 1988, 94’, VOSG)

Marzo 2016


cartel marzo 2016

MARZO 2016

Mércores 2 de marzo ás 21:30 no Pichel
Viven
(They Live, John Carpenter, EUA, 1988, 94’, VOSG)

Mércores 9 de marzo ás 21:30 no Pichel
O home que caeu á terra
(The Man Who Fell To Earth, Nicolas Roeg, Reino Unido, 1976, 139′, VOSG)

Mércores 16 de marzo ás 21:30 no Pichel
Cinco
(Five, Arch Oboler, EUA, 1951, 93’, VOSG)

Mércores 30 de marzo ás 21:30 no Pichel
Sesión de curtametraxes mudas de ciencia ficción
A viaxe a través do imposible (Le Voyage à travers l’impossible, Georges Méliès, Francia, 1904, 20’)
O hotel eléctrico (El hotel eléctrico, Segundo de Chomón, España-Francia, 1908, 7’)
Piratas de 1920 (Pirates of 1920, David Aylott / A.E. Coleby, Reino Unido, 1911, 17’)
O home mecánico (L’uomo meccanico, André Deed, Italia, 1921, 26’)
Musicada en directo por Lois Carlín

Sesión arredor de Canción do sur


Canción do sur

“O 12 de novembro de fai 55 anos, a cidade de Atlanta preparábase para acoller a estrea de Canción do sur (Song of the South, 1946), película Walt Disney que chegaba tras uns anos, os da II Guerra Mundial, nos que a factoría estivera de capa caída e solo realizara filmes propagandísticos. Pero lonxe de celebrar as efemérides, na compañía traballase non para promocionar este título, senón para facerlle esquecer a aqueles (cada vez menos) que o teñen aínda presente. Porque Canción do sur é a única película do estudio tacitamente prohibida, nunca comercializada en VHS nos Estados Unidos e non editada en DVD en ningún país a causa do seu suposto racismo.

Canción do sur, que conta a relación persoal dun neno, fillo do dono dunha plantación, cun traballador negro, gran narrador de historias; non é unha película calquera na traxectoria da compañía. Por un lado, a pesar de que solo deixou uns beneficios de 226.000 dólares (custara 2.125.000, suma elevada para a época), foi un éxito importante tras fracasos como os de Fantasía (Fantasia, 1940) ou Pinocho (Pinocchio, 1940). Ademais, o filme estivo nominado a tres Oscar na cerimonia de 1948 e alzouse con dous deles (mellor canción para Zip-A-Dee-Do-Dah e outro especial para James Baskett (actor protagonista), tras uns anos nos que as vitrinas do estudio non viran entrar moitos galardóns. Despois dun período no que a crítica lle dera as costas, a animación deste título (que supón arredor dun terzo) foi loada, a pesar de ser feita con medios precarios en relación ao que fora antano a técnica de Disney”.

[Fragmento de “Canción del sur, el film fantasma de la Disney”, de María Míguez López en A Cuarta Parede].

Mércores 24 de febreiro ás 21:30 no Pichel
Canción do sur
(Song of the South, Wilfred Jackson / Harve Foster, EUA, 1946, 94′, VOSG)
Presentación da tese doutoral de María Míguez Canción del Sur: un filme singular de Walt Disney

A imaxinación radical (Carnavais de resistencia)


la imaginación radical

“O 18 de xuño, coñecido como 18­X, mudou moitas cousas: radicalizou a milleiros de individuos, inspirou a organización de Seattle, facendo crer que podía forzar a cancelación do cumio da Organización Mundial do Comercio o que sucedeu cinco meses máis tarde, significando quizais o principio do fin do proxecto neoliberal; fortaleceu a rede de resistencia global que comezaba (ese día tiveron lugar accións simultáneas en corenta países) e axudou a saír ao “movemento de movementos” da sombra á luz. Foi un deses acontecementos que conseguen tocar un punto de acupuntura histórico, unha acción perfectamente planificada e orientada que logrou cambiar moito con moi pouco.

Pero pasaron seis anos, o grupo que iniciou o 18- X, Reclaim the Streets, xa non existe, tense partido por causa da criminalización mediática, a represión estatal e as divisións internas. O movemento de movementos contra o neoliberalismo que alcanzou prominencia tralo 18­X tivo os seus altibaixos en todo o mundo, desde o éxito das fábricas ocupadas e autoxestionadas en Arxentina ata o terror de Estado e o baño de sangue en Xénova, desde o rexeitamento de masas ás privatizacións en Bolivia ata o fracaso da manifestación global máis grande que se organizou a nivel mundial, o 15 de febreiro de 2003, para tratar de impedir a guerra en Irak; das enormes reunións de rebeldes nos Foros Sociais Mundiais ata a represión preventiva da disensión que deu un xiro absurdo cando o FBI engadiu o “carnaval contra o capital” á súa lista de grupos terroristas máis buscados (malia que, obviamente, o Entroido contra o Capital non é un grupo, senón soamente unha táctica utilizada por moitos grupos). O sentimento de esperanza que xurdiu entre os movementos de acción directa durante a última década parece que se viu cambiado ata certo punto pola aprehensión, xa que o noso mundo parece achegarse ao bordo dun escenario de apocalipse bíblico, con guerras, revoltas, inundacións, terremotos, masacres, desxeos, unha enorme crise enerxética pendente e unha pandemia global que continúa”.

[Tirado de Jordan, John “Tomando notas al caminar (sobre cómo romperle el corazón al Imperio)“].

Mércores 17 de febreiro ás 21:30 no Pichel
A imaxinación radical (Carnavais de resistencia)
(La imaginación radical (Carnavales de resistencia), Marcelo Expósito, Estado Español, 2004, 60′, VO)