Febreiro 2018


FEBREIRO 2018

Mércores 7 de febreiro ás 21:30 no Pichel
Deixádella ao ceo
(Leave Her to Heaven, John M. Stahl, EUA, 1945, 110′, VOSG)

Mércores 14 de febreiro ás 21:30 no Pichel
A bruxa diaño
(鬼婆 [Onibaba], Kaneto Shindo, Xapón, 1964, 103′, VOSG)

Mércores 21 de febreiro ás 21:30 no Pichel
A gran cidade
(মহানগর [Mahānagar], Satyajit Ray, India, 1963, 136′, VOSG)

Mércores 28 de febreiro ás 21:30 no Pichel
Eu fun unha asasina en serie adolescente
(I Was a Teenage Serial Killer, Sarah Jacobson, EUA, 1993, 27′, VOSG)
Fode en min
(Baise-moi, Virginie Despentes / Coralie Trinh Thi, Francia, 2000, 67′, VOSG)

Tres tristes tigres


– Como xorde Tres tristes tigres?
– A pulso. Fixera Tres tristes tigres, a obra de Sieveking, co grupo no que estaban Jaime Vadell, Luis Alarcón, Shenda Román, Delfina Guzmán. O personaxe que fai Nelson Villagra no filme facíao Luis Alarcón na obra de teatro, e coido que Villagra non estaba nesa obra. Todos eles quixeron unirse en cooperativa para facer o filme. […]

– Ao final o filme distanciouse bastante do que era a obra…
– Si, pero de acordo con Sieveking. Da obra hai literalmente un treito, que me prestaba moito, onde están as tres personaxes e se din de todo, hai uns tirapuxas, insultos mesturados con eloxios, non se sabe nada, é un galimatías. Collín ese fragmento e a partir del desenvolvín o filme para todos lados. Hai un fondo por tras de Tres tristes tigres como filme-manifesto, no sentido de que se trata de probar que se pode facer un filme sen argumento. Hai unha caste de historia que finalmente é a historia dunha chea dunha fin de semana en que todo se complica. Existe un trasfondo melodramático á mexicana que está por tras e no primeiro plano están os detalles da vida cotiá.

– E a idea de facer un filme que trate de nada?
– Non é que non trate de nada, trata da nada chilena.

[Extracto de “Raúl Ruiz sobre Tres tristes tigres”, por René Naranjo en Revista de cine Mabuse].

Mércores 31 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Tres tristes tigres
(Tres tristes tigres, Raúl Ruíz, Chile, 1967, 98′, VOSI)

Barravento


“As declaracións de moitos críticos e a propia posición de Glauber Rocha na época da realización do filme suxírennos unha interpretación de Barravento que se aliña cos termos do texto inicial do filme. “En Barravento atopamos o inicio dun xénero, o ‘filme negro’: como Trigueirinho Netto, en Bahia de Todos os Santos, desexei un filme de ruptura formal como obxecto dun discurso crítico sobre a miseria dos pescadores negros e a súa pasividade mística”, dicía Glauber en 1963, na Revisão Crítica do Cinema Brasileiro. Luiz Carlos Maciel: “Barravento revela a preocupación fundamental de Glauber coa alienación relixiosa do pobo brasileiro. Nel, as crenzas relixiosas dos pescadores dunha praia de Bahia son o grande obstáculo para a loita de liberación do xugo económico ao que están sometidos. Son as crenzas as que impiden a rebelión. Son elas as que impiden a humanización”. Barthélémy Amengual: “Aínda en 1962, o cinema político ten ideas simples e claras: o ben é a razón, a solidariedade, a conciencia de clase; o mal é o irracional, a relixión, a tradición, a resignación. Barravento remata coa imaxe dun faro erguido como símbolo político: luz, poder e xustiza prometidos aos traballadores se eles toman conciencia da súa forza e da súa unidade”.

[…] Ao analizar con máis coidado o filme Barravento, percibín ata que punto a lectura marcada polo contido “crítica á alienación relixiosa” era selectiva, podendo dar conta apenas de certos aspectos do argumento e dunha parte dos diálogos, minimizando os problemas colocados pola composición da imaxe. Ficou clara a presenza dun estilo de montaxe que, asociado a un uso particular da cámara e a un movemento coreográfico das figuras humanas, establece relacións de tal natureza que esta interpretación é posta en xaque. Ela non da conta da complexidade de recursos do filme e deixa de lado elementos cuxa presencia, máis que episódica, é recorrente ao longo do filme.”

[Tirado de “Barravento: Glauber Rocha, 1962, alienación versus identidade”, de Ismail Xavier, dispoñible en http://www.revistas.usp.br/discurso/article/view/37890]

Mércores 24 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Maioría absoluta
(Maioría absoluta, León Hirzsman, Brasil, 1964, 19′, VOSG)
Barravento
(Barravento, Glauber Rocha, Brasil, 1962, 77′, VOSG)

Sesión Eliseo Subiela e Jorge Cedrón


O outro oficio (Arxentina, 1967) permitiulle a Cedrón superar as dificultades formais d’A beirarrúa de en fronte e renovar o seu compromiso ético coa realidade. Mentres os proletarios que se vían no cinema arxentino eran sempre nobres, bos e traballadores, o protagonista d’O outro oficio traizoa aos seus compañeiros e ofrécese por menos diñeiro do convido para obter un posto de traballo. No canto de limitarse a condenar esa conduta tan pouco solidaria, Cedrón indaga co seu filme nas presións ás que se ve sometido o protagonista, ségueo no seu percorrido polos lugares onde se ofrecen empregos e obriga ao espectador a intimar con el, comprometéndoo a través da súa ollada en significativos primeiros planos. Ademais, encárgase de sinalar que a súa claudicación non é excepcional senón desafortunadamente cotiá. A través deste caso particular, e sen pontificar, Cedrón sinala como o sistema enfronta pobres contra pobres, deixando unha marxe moi estreita para as propostas conxuntas. Noutro contexto social, ese era tamén o tema da posterior Tute Cabrero (Jusid, 1968), que Cedrón eloxiou en diversas ocasións.

Á inversa do que ocorre n’A beirarrúa…, esta curtametraxe é moi estilizada e por momentos case expresionista. Inusitados ángulos de cámara altérnanse cun libre manexo dos tempos do relato e o uso expresivo da voz en off. Reaparece ademais o rexistro de determinadas zonas da realidade que ninguén observara aínda, como as colas de aspirantes a un posto laboral ou o necesario punto de encontro que supón, por desesperada lóxica, a imprenta do diario apenas sae de madrugada: alí accédese aos anuncios clasificados antes que os demais competidores”.

[Tirado de “O cine queima: Jorge Cedrón” por Fernando Martín Peña en El cine quema: Jorge Cedrón. Ciudad Autónoma de Buenos Aires, Instituto Nacional de Cine y Artes Visuales-INCAA, 2013].

Mércores 17 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Un longo silencio
(Un largo silencio, Eliseo Subiela, Arxentina, 1965, 17′, VO)
A beirarrúa de en fronte
(La vereda de enfrente, Jorge Cedrón, Arxentina, 1967, 17′, VO)
Sobre todas esas estrelas
(Sobre todas esas estrellas, Eliseo Subiela, Arxentina, 1965, 19′, VO)
O outro oficio
(El otro oficio, Jorge Cedrón, Arxentina, 1967, 28′, VO)

As doce cadeiras


“O recurso do xénero da comedia nas películas de Alea pon de manifesto a principal inquietude expresada polo mesmo: lograr que un cinema revolucionario chegue e sexa entendido por un público masivo. As doce cadeiras (1962) é unha comedia áxil, onde un antigo burgués adiñeirado desvalixado pola revolución, un cura de aldea e un antigo criado, competirán por atopar doce cadeiras, xa que nunha delas a anciá sogra do protagonista escondera unha fortuna en xoias. Na relación que se manifesta entre os protagonistas, particularmente entre ex-empregador e criado, ponse en evidencia a nova realidade baixo os principios de “o que non traballa non come”.

[Tirado de “Revolución e cultura: Tomás Gutiérrez Alea, “A dialéctica do espectador” e o papel do intelectual crítico nun proceso revolucionario” por Matías Ezequiel Cartochio. Ler aquí].

Mércores 10 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
As doce cadeiras
(Las doce sillas, Tomás Gutiérrez Alea, Cuba, 1962, 94′, VO)

Xaneiro 2018


XANEIRO 2018

Mércores 10 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
As doce cadeiras
(Las doce sillas, Tomás Gutiérrez Alea, Cuba, 1962, 94′, VO)

Mércores 17 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Un longo silencio
(Un largo silencio, Eliseo Subiela, Arxentina, 1965, 17′, VO)
A beirarrúa de en fronte
(La vereda de enfrente, Jorge Cedrón, Arxentina, 1967, 17′, VO)
Sobre todas esas estrelas
(Sobre todas esas estrellas, Eliseo Subiela, Arxentina, 1965, 19′, VO)
O outro oficio
(El otro oficio, Jorge Cedrón, Arxentina, 1967, 28′, VO)

Mércores 24 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Maioría absoluta
(Maioría absoluta, León Hirzsman, Brasil, 1964, 19′, VOSG)
Barravento
(Barravento, Glauber Rocha, Brasil, 1962, 77′, VOSG)

Mércores 31 de xaneiro ás 21:30 no Pichel
Tres tristes tigres
(Tres tristes tigres, Raúl Ruíz, Chile, 1967, 98′, VOSI)

Sesión con Alejandra Pombo


MM/ Cal é o teu nivel de implicación no proceso audiovisual?

AP/ A miña implicación é absoluta porque facer fágoo todo (performar, montaxe, son, imaxe), situándome tanto detrás como diante da cámara. É así que me considero unha «facedora», xa que no facer é onde atopo o que me interesa. Trátase de achados que non son accidentes, senón sucesos que só poden xurdir do mesmo proceso de estar a se facer, é dicir, asumindo o compromiso de «facer suceder». Cada obra é unha experiencia vital coa que convivo e desenvólvese dunha forma orgánica. Xorden do coexistir nun espazo, un lugar e de todo o que me vai rodeando día a día.

(…)

MM/ Como comezas a usar o medio analóxico?

AP/ O uso do Super 8 é bastante recente, pero teño que dicir que entrou na miña vida e xa non o vou a abandonar. Foi un amigo que é un auténtico freaky do cinema analóxico o que me impulsou a usar unha cámara Super 8. Nun principio non me interesaba, porque eu gravo e monto ao mesmo tempo e é aí, nesa relación, onde se vai conformando a película. Por iso pensaba que o formato dixital era o ideal e necesario para o meu proceso de traballo. O Super 8 hai que envialo a revelar, hai que dixitalizalo, é un proceso de catro ou cinco meses. O caso é que el me prestou a súa cámara e probei a rodar dous ou tres películas mentres estaba no proceso de finalizar It’s Called Listen. Que te chegue o material cando xa nin te lembras do que filmaches é un agasallo, unha sorpresa. Agora vou coas dúas cámaras e teño moi claro cando teño que utilizar unha ou outra. Cada unha ten as súas particularidades.

[Entrevista con Alejandra Pombo, por Mónica Maneiro en Miradas IV, 2017, pp. 90-113].

Mércores 20 de decembro ás 21:30 no Pichel
Adelante la selva
Sesión de pezas audiovisuais de Alejandra Pombo
It’s Called Listen
(2013-2016, dixital super8, 17’ 42’’)
Tiguer Oracle
(2017, dixital super8, 2’ 20’’)
Wild Palms
(2015-2017, dixital super8, 9’ 20’’)
Coa presenza da artista

Diñeiro caído do ceo


“Os musicais incriblemente cínicos son para min unha debilidade; filmes que desconstruen o propio idealismo que o xénero pretende vender. Dende un profundo aprecio a Bailarina na escuridade de Lars von Trier, a un amor eterno por Cabaret de Bob Fosse, a incluso tolerancia por Moulin Rouge! de Baz Luhrmann – esa desilusión dáme unha estraña sensación de pracer. Quizais é porque son algo (ha) cínico eu mesmo, pero ten que haber certa ambición para utilizar un xénero que é habitualmente asociado co gozo cego e subverter esas mesmas nocións. Iso non quere dicir que non poida adorar un musical feliz (Cantando baixo a choiva é alegría feita celuloide), só que é máis interesante cando un filme de xénero é inusualmente (e desagradecidamente) honesto sobre o tema que trata.

É o caso de Diñeiro caído do ceo, de Herbert Ross (1981), un filme que ten ao mesmo tempo fastío e unha incrible franqueza sobre as súas emocións, converténdose esencialmente nun comentario sobre o escapismo e o doloroso equilibrio entre realidade e fantasía”.

[Tirado de “Espléndido cinismo: Diñeiro caído do ceo” por Kyle Turner en The Retro Set]

Mércores 13 de decembro ás 21:30 no Pichel
Diñeiro caído do ceo
(Pennies from Heaven, Herbert Ross, EUA, 1981, 108′, VOSG)

Decembro 2017


DECEMBRO 2017

Mércores 13 de decembro ás 21:30 no Pichel
Pennies from Heaven
(Pennies from Heaven, Herbert Ross, EUA, 1981, 108′, VOSG)

Mércores 20 de decembro ás 21:30 no Pichel
Sesión de pezas audiovisuais de Alejandra Pombo
Con presenza da artista

Praza Euner


*Cinema cativo, pobre;  en proceso, sen proxecto a priori máis que a urxencia dos días. Situado baixo a irmandade das imaxes, baixo o común por facerse alén da usura. De vez: interesado por trazar o conflito do real, por pensar na imaxe  de onde ela vén: o complot do territorio, as resultas sociais e políticas que fan da imaxe unha forza. Logo así esa outra volta que resta por dar en capas de pensamento

Mércores 29 de novembro ás 21:30 no Pichel
Praza Euner
(As Utópicas, Virxinia Polke e David Castro, 2017)
Coa presenza das directoras