O Cineclube de Compostela e A Casa das Atochas programan un ciclo sobre o director senegalés Ousmane Sembène, que se vai desenvolverse entre o 9 de Marzo e o 6 de Abril nas cidades de Santiago e A Coruña. Ao longo desta retrospectiva poderá verse unha ampla parte da filmografía deste realizador, cos filmes A negra de..., O xiro postal, Xala, Moolaadé, Ceddo e O carreteiro. As proxeccións en Compostela serán os mércores 17, 24 e 31 ás 21:30 no Centro Social O Pichel (Santa Clara, 21) e na Coruña os filmes proxectaranse na Casa das Atochas (Rua Atocha Alta, 14) ás 20:30 os martes 9, 16 e 30 de Marzo e 6 de Abril. Esta última sesión contará tamén cunha mesa redonda arredor do director.

Nacido en 1923, fillo dun pescador senegalés, Sembène acudiu ás escolas coránica e francesa e xa con quince anos foi traballar a Dakar e con 23 emigrou a Marsella. Alí, coñece a varios escritores e afiliase ao Partido Comunista e á CGT, tomando consciencia. Tras traballar de operario e mesmo militar no exército francés, comeza unha carreira de escritor comprometido, que loita contra a guerra de Indochina e pola independencia da Alxeria. En 1960, de volta en Senegal, comeza a pensar, coas primeiras independencias africanas, nas posibilidades do cinema como arte de resistencia, o que o levará a ser considerado o pai do cinema africano.

Tras varias curtas, Sembène realiza a súa primeira longametraxe en 1966 con A negra de... (La noire de..., Franza / Senegal, 1966), que se vai proxectar o martes 9 de marzo, na Casa das Atochas. Baseada nun dos seus propios relatos, constrúe a través dos pensamentos de Diouana, unha rapaza de Dakar que traballa para unha familia en Franza, unha historia de racismo e dominación postcolonialista. O filme vai acadar o premio Jean Vigo, malia a súa curta duración, e vai facer que o nacente cinema africano comece a interesar en occidente, especialmente en Franza, até o punto que Jonathan Rosenbaum teno cualificado como a xénese simbólica do cinema subsahariano.

O éxito de A negra de... serviulle para poder filmar O mandato (O xiro postal) (Mandabi, Franza / Senegal, 1968), que roda xa integramente na África e introducindo as linguas locais, co bilingüismo wolof-francés (martes 16 de marzo, na Casa das Atochas e mércores 17 de marzo, no Cineclube de Compostela). Baseado na súa novela O xiro postal, publicada en galego por Rinoceronte, e organizada como un conto tradicional africano, conta a historia dun parado senegalés, Ibrahim, que recibe un xiro do seu sobriño mais non o pode cobrar por faltarlle a carta de identidade. Modelo de crítica postcolonial dupla, o filme fuxe da dicotomía maniquea para mostrar os problemas da “legalidade” e “cidadanía” nun Senegal xa independizado.

A O xiro postal seguiríanlle Emitai e Xala (Xala, Senegal, 1975), filme este que poderemos ver o mércores 24 de marzo no Cineclube de Compostela e que toca tamén os problemas da África postcolonial, neste caso a través da corrupción. Xala significa impotencia sexual, e a fita, unha vez máis baseada nunha novela de Sembène, é unha sátira irónica e brillantemente satírica, que sufriu até once cortes da censura antes de poder ser exhibida en Dakar. No filme, El Hadji Abdou Kader é membro dun grupo de magnates senegaleses unidos para “tomar o control da economía do país” e “combatir a invasión de intereses estranxeiros”. Mais a elite emerxente pronto empregará os mesmos metodos e ideoloxías que os mercaderes brancos aos que viñeron a substituír...

O seu seguinte filme (mércores 31 de marzo no Cineclube de Compostela), Ceddo (Ceddo, Senegal, 1977), un dos títulos máis ambiciosos de Sembène, foi prohíbido en Senegal cunha excusa técnica, aínda que a verdadeira razón sería a súa crítica da relixión. Esta fita usa a historia do secuestro dunha princesa para examinar a contradición entre forzas culturais en loita polo golfo da Guiné: a expansión musulmá, o cristianismo e o tráfico de escravos. O ceddo, unha clase feudal de xente do común, loita desesperadamente nese escenario por manter os seus costumes e a relixión frente aos cambios que se producen. Aínda que ambientada no século XIX, o transfondo da fita inclúe a filosofía, a épica e a política que atravesan toda África ao longo das dúas últimas centurias.

O ciclo non inclúe as longametraxes Campo de Thiaroye, Guelwaar e Faat Kiné, mais si poderemos ver Moolaadé (Moolaadé, Senegal / Franza / Burkina Faso / Camerún / Marrocos / Túnez, 2004), a súa última longametraxe (martes 30 de marzo na Casa das Atochas). Centrado nas mulleres, un dos temas preferidos de Sembène, este filme aborda o tema da ablación feminina cunha perspectiva que incita a reflexionar sobre esta práctica. Nunha aldea senegalesa, catro nenas que fuxen deste ritual piden protección a Collé Ardo, unha muller que sete anos antes evitou que a súa filla sufrise unha ablación. A partir dese momento, dous valores tradicionais da poboación da aldea mostranse como enfrentados: o respecto ao dereito de asilo (moolaadé) e a práctica da ablación (salindé).

Por último, o 6 de Abril vai fecharse o ciclo na Casa das Atochas cunha mesa redonda arredor da obra de Ousmane Sembène. Ese día tamén poderemos ver O carreteiro (Borom Sarret, Senegal, 1966, 20', VOSG) unha curtametraxe que é considerada en numerosas ocasións o primeiro filme rodado na África subsahariana por un realizador do continente. Baseado nun relato do propio realizador senegalés, o filme mostra como as supostas independencias políticas non deron solucionados os problemas de pobreza e colonización no interior da África.

A través de toda a súa filmografía, Sembène vai manter o seu compromiso, con temas recurrentes como a historia do colonialimo, os erros da relixión, a crítica á nova burguesía africana ou a forza das mulleres. Cunha estética funcional, inclúese na experimentación sociocultural e preocúpase tanto por mostrar as condicións de vida das clases explotadas como por permanecer accesíbel a estas. Para iso, o cinema de Sembène bebe da súa propia experiencia literaria, trasladando aos seus filmes boa parte das súas ferramentas como narrador. Nomeadamente, no seu cinema adquire unha gran importancia o visual e o performativo, moitas veces cargado dunha especial significación. Sembène morría en Xuño do 2007, deixándonos nove longametraxes e cinco curtametraxes, dos que poderemos ver neste ciclo seis títulos, ademais de numerosas novelas publicadas.

Os filmes van ser proxectados na súa versión orixinal, con subtítulos en galego. A entrada é de balde. Nas sesións do Cineclube, os socios e socias poderán dispor do fondo do Cineclube antes das proxeccións, os mércores de 21:00 a 21:30.

CICLO OUSMANE SEMBÈNE

Martes 9 de marzo, na Casa das Atochas ás 20:30
A negra de...

Mércores 17 de marzo, no Cineclube de Compostela ás 21:30
O mandato (O xiro postal)
(Mandabi, Franza / Senegal, 1968, 90', VOSG)

Mércores 24 de marzo, no Cineclube de Compostela ás 21:30
Xala

Martes 30 de marzo, na Casa das Atochas ás 20:30
Moolaadé

Mércores 31 de marzo, no Cineclube de Compostela ás 21:30
Ceddo

Martes 6 de abril, na Casa das Atochas ás 20:30
O carreteiro
(Borom Sarret, Senegal, 1966, 20', VOSG)
Mesa redonda arredor da figura de Ousmane Sembène.

--
Cineclube de Compostela
centro social O Pichel
rúa santa Clara, 21
Compostela
GALIZA
http://cineclubedecompostela.blogaliza.org
cineclubedecompostela@gmail.com
649734393 / 627003122

6 anexos — Baixar todos os anexos Exibir todas as imagens

anegrade.jpg 50K   Visualizar Baixar

ceddo.jpg 25K   Visualizar Baixar

moolaade.jpg 49K   Visualizar Baixar

ocarreteiro.jpg 63K   Visualizar Baixar

oxiropostal.jpg 77K   Visualizar Baixar

xala.jpg 69K   Visualizar Baixar

Responder

Encaminhar